Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

Najuticajnija srpska kraljica!

10. 05. 2018.

Jelena Anžujska: Najuticajnija srpska kraljica!

Malo je kraljica u istoriji Srbije koja je imala toliki uticaj na vođenje spoljne i unutrašnje politike u Srbiji od one koju je imala srpska kraljica Jelena Anžujska.

Jelena Anžujska: Najuticajnija srpska kraljica!

Jelena Anžujska srpska kraljica, žena srpskog kralja Uroša I Nemanjića (1243-1276) i majka srpskih kraljeva Dragutina (1276-1282) i Milutina (1282-1321), baba kralja Stefana Dečanskog (1321-1331) i prababa kralja i cara Stefana Dušana (1331-1355).

Poreklo Jelene Anžujske još uvek zbunjuje istoričare koji se bave Nacionalnom istorijom srednjeg veka. Nekada se verovalo da je ona bila rođaka italijanskog kralja - francuskog porekla - Karla I Anžujevskim, koji je bio kralj Napulja i Sicilije. Međutim, danas postoje više pretpostavki o njenom poreklu. Međutim, danas se sasvim pouzdano može utvrditi da je Jelena Anžujska potiče od mađarskog plemića Jovana Anđela, vojvode Srema i Matilde Vjanden, vojvodkinje Požege i Kovina. Dakle, Jelenini roditelji su bili mađarski plemići koje su svoje posede imali u današnjoj Vovodini Slavoniji koje su se u srednjem veku nalazile u sastavu Mađarske. Te sa tim u vezi, najverovatnije je njeno prezime Anđela pogrešno čitano kao Anžu, kada je nazivana Jelenom Anžujskom umesto Anđelslom.

Jelena Anžujska se rodila 1236, a oko 1250. udala za srpskog kralja Uroša I Nemanjića. Ona je sa kraljem Stefanom I Urošem je imala bar četvoro dece: srpskog kralja Stefana Dragutina (1276-1282), kralja Stefana Uroša II Milutina (1282-1321), Brnču (Brnjaču ili Priču), nepoznatu Uroševu i Jeleninu ćerku, koja je bila udata za nekog župana Đorđa, i nepoznatog sina Stefana.

U vreme vladavine svoga muža, Uroša I Nemanjića (1243-1276), ona je imala veliki uticaj na politička zbivanja u tadašnjoj Srbiji. Jelena Anžujska je do svog prelaska su pravoslavnu veru i svog istovremenog zamonašenja, sve vreme je ispovedala rimokatoličku veru svojih mađarskih roditelja. U tom smislu, ona je istrajno štitila katolike u celoj srpskoj državi. U tom cilju, ona je podizala brojne rimokatoličke crkve i samostane u Dalmaciji čiji su se veliki delovi nalazili u okviru srpske države Nemanjića. Uticala je na svoga muža i kasnije svoje sinove, srpskog kralja Dragutina i srpskog kralja Milutina, da obdržavaju dobre odnose sa dalmatinskim primorskim gradom-državom Dubrovnikom. U vreme kada je kralj Stefan Dragutin zbacio svoga oca Stefana Uroša I Nemanjića sa kraljevskog trona 1277, i Srbiju podelio na tri dela, između sebe, svoje majke Jelene Anžujske i svog brata Milutina, Jelena Anžujska je suvereno zavladala velikim delom Srbije kao prava vladarka. Jedno vreme, ona je vladala oblastima: Zete, Trebinja, Plava i gornjeg Ibara (u današnjoj Hercegovini i Crnoj Gori).

 

Njen vladarski dvor nalazio se na samom rubu današnjeg Kosova i Metohije u mestu Brnjaci, na severnoj strani planine Mokra Gora, četiri kilometra uz Brnjačku reku (oblast gornji Ibar). Za njeno ime sevezuje osnovanje prve ženske škole u srednjovekovnoj Srbiji. Na svom dvoru nalazila se škola gde su siromašnije devojke učile vez i ostale poslove, učile se pismenosti i muzici. Osim dvorca u Brnjaku, Jelena Anžujska imala je pod svojom neposrednom vlašću i grad Jelač na planini Rogozni.

Na svom dvoru u Brnjacima, ona je organizovala prepisivanje mnogih knjiga i tako proizvedene knjige je kasnije poklanjala. Takođe, u svom dvoru je imala i čuveno “knjigohranilište”, to jest biblioteku. Kao i drugi vladari iz dinastije Nemanjića i ona je zidala svoje zadužbine. Najpoznatija njena zadužbina je manastir Gradac (nastao krajem XIII veka, izgrađen u gotičkom stilu) gde je i sahranjena, kao i crkva svetog Nikole u Skadru na reci Bojani gde se zamonašila.

Negde, pri kraju svoga života, Jelena se zamonašila prema pravoslavnom obredu u crkvi Svetog Nikole u Skadru. Umrla 8. februara 1314. godine kada je sahranjena u manastiru Gradac u Raškoj, nedaleko od istoimenog garda Raške.

Izvor: newsweek.rs

Tagovi

Komentari (1)

ostavi komentar
Paja [neregistrovani]
 [14.05. 2014., 08:34]

?

Udala se s 14 godina.

Odgovori
Vidi odgovore

Ostavi komentar

antiRobotImage

Anketa

Možete li da zamislite život bez Android telefona!?

Ma kakvi, ne znam gde mi je glava ako mi telefon nije pri ruci!

Ne, previše sam se navikao na sve mogućnosti koje moderni telefoni pružaju!

Naravno da mogu, ni nemam takav telefon, niti mi treba!

Uspaničim se čim mi se baterija isprazni, zavisan sam od svog smart telefona!

Nemam telefon uopšte!

Rezultati